Home » Weblog » Noten lezen: kijk voorbij de maatstrepen!

Noten lezen: kijk voorbij de maatstrepen!

12 juni 2018 Noten lezen

Noten lezen is iets wat iedereen kan leren. Al mijn leerlingen zijn er op de één of andere manier mee bezig. Ik vind het altijd fascinerend om te zien dat de meeste leerlingen moeite hebben met maatstrepen. “Magische Maatstrepen”, noem ik ze wel eens voor de grap. Want een maatstreep doet meer met de meeste leerlingen dan je zou denken! Maar voordat ik dat uit ga leggen, eerst nog even wat een maatsoort precies is en waar die maatstrepen ook al weer voor dienen. En…wat je er vooral niet mee moet doen!

Vierkwartsmaat

Voordat we met de maatstreep gaan beginnen, eerst nog even over de maatsoort. Hiermee bedoelen we de twee cijfers die helemaal links op de bovenste notenbalk staan, naast de G-sleutel en/of F-sleutel. Wat je het meeste tegenkomt is twee vieren boven elkaar, de vierkwartsmaat.

 

Dit betekent dat er 4 kwartnoten (een zwarte noot met een stok, zoals de dik gedrukte noot hieronder) in 1 maat staan en dat je steeds tot 4 telt.

Kwartnoot

 

Driekwartsmaat

Ook de driekwartsmaat kom je regelmatig tegen. Die wordt genoteerd als een 3 en een 4 boven elkaar.

De 3 staat weer voor het aantal tellen in de maat, en de 4 eronder is de teleenheid. 3 kwartnoten in een maat dus. Weet je hoe een wals klinkt? Dat is een driekwartsmaat!

 

Andere teleenheid

Het onderste getal in de maatsoort kan ook iets anders dan een 4 zijn. Wat bijvoorbeeld regelmatig gebruikt wordt is een 8. Wanneer er een 8 onderin staat, is de teleenheid, dat is de noot die je als 1 tel bestempelt, een achtste noot. In de afbeelding hieronder zie je de achtste noot dik gedrukt:

achtste noot

Dus de noot die je in een vierkwartsmaat als een halve tel telt, moet je in een achtste maatsoort als 1 tel tellen. Een achtste maatsoort die je vaak tegenkomt is een 6 achtste maat. Je telt dan dus steeds tot 6.

 

Maatstrepen

Dan komen we nu bij de maatstrepen. Wat zijn dat nu eigenlijk? Maatstrepen zijn de verticale strepen die over de notenbalk staan en de notenbalk in vakjes verdeelt. Zo’n vakje is een maat. Een maatstreep geeft aan wanneer een maat is afgelopen en wanneer de volgende maat begint. Na de maatstreep begin je weer te tellen bij 1. Het is een handig hulpmiddel om snel te zien waar je bent in de maat. Het geeft je houvast.

De magie van de maatstrepen!

Maar behalve wat ik je net heb verteld, doen de maatstrepen nog meer met je: de magie! Het laat je denken dat de muziek in allemaal vakjes staat, alsof het allemaal kamertjes zijn. De maatstreep verandert in een muur. Je kan niet zien wat er achter die muur staat! Dit is vaak het geval bij een (redelijk) nieuw stuk. De leerling begint te spelen en kijkt een beetje vooruit, tot de muur! Dat is allemaal binnen de kamer en in het zicht. Dan moet je eerst de deur openmaken die in die muur zit (even wachten…) voordat je weer naar de volgende kamer kan. Je begrijpt vast al wat het resultaat is: na iedere maat even wachten, maar dat is niet de bedoeling!

 

Laat je niet betoveren!

Maatstrepen zijn geen muren: je kan er gewoon doorheen kijken! En als je dat niet doet, krijg je rare muziek. Want heel vaak is het einde van een muzikale zin in een andere maat dan waar hij begonnen is. Sterker nog, het einde van een muzikale zin zit vaak aan het begin van een nieuwe maat. Wanneer je aan een nieuw stuk gaat beginnen is het dus handig om eerst te kijken hoe de muzikale zin loopt. Probeer zoveel mogelijk zo’n zin in 1 keer te studeren. Is dat te lang, en oefen je het per maat, neem dan in ieder geval de eerste noot van de volgende maat erbij. Zo voorkom je dat je steeds stopt wanneer de maat is afgelopen en verbreek je de betovering! 😉

 

 

Veel studeerplezier!

 

 


Anita
Anita
Ik ben Anita Delfos en ik leer muziekliefhebbers vanaf 5 jaar piano, keyboard en dwarsfluit spelen zodat ook zij net zo van het zelf muziek maken kunnen genieten als ik dat al jaren doe!