Home » Weblog » Bogen en puntjes in de muziek: de betekenis?

Bogen en puntjes in de muziek: de betekenis?

07 februari 2018 Muziektheorie

Bogen en puntjes in je bladmuziek; wat betekenen ze?

Wanneer er veel bogen en puntjes in een muziekstuk staan, vinden de meeste leerlingen het er ingewikkeld uitzien. Maar zoals met de meeste dingen is het zo: wanneer je eenmaal weet wat het precies betekent, valt het wel mee. Daarom vandaag een uitleg over bogen en puntjes!

 

 

De ene punt is de andere niet!

Je zou misschien denken: een punt is een punt. Maar in de muzieknotatie heb je 2 verschillende soorten punten. Daarbij betekenen die 2 verschillende punten zo ongeveer precies het tegenovergestelde. Dat klinkt een beetje als een raadsel, maar het zit als volgt in elkaar.

 

 

Een punt naast een noot, verlengt

Wanneer er een punt direct rechts naast een noot staat, betekent dit dat deze noot met de helft van de nootwaarde verlengd wordt. Staat er een punt naast een halve noot (een noot van 2 tellen, er even vanuit gaande dat de noot staat in een vierkwartsmaat of driekwartsmaat ) dan wordt de som als volgt:
2 + 1 ( de helft van 2) = 3 tellen

Staat er een punt naast een noot van 1 tel (kwartnoot) dan wordt het : 1 + 0,5 (de helft van 1) = 1,5 tel

 

Staat er een punt naast een noot van 4 tellen (hele noot), dan wordt het 4 + 2 (de helft van 4) = 6 tellen

Dus onthoud: een punt ernaast is de helft erbij

 

 

Een punt boven of onder een noot betekent: kort!

Wanneer er een punt boven (wanneer de stok naar beneden staat) of onder (de stok naar boven) een noot staat, noemen we dat “Staccato”

Noten met staccato punten

Staccato is een manier van spelen waarbij je de noot kort, los en puntig speelt. Wanneer je op een keyboard of piano staccato moet spelen, kan je net doen alsof de toetsen loeiheet zijn. Om je vingers niet te verbranden raak je ze maar heel kort aan! Houd in de gaten dat je niet steeds sneller gaat spelen; dat is een valkuil bij het spelen van staccato noten. De noten worden korter, maar de pauzes tussen de noten worden langer. Gaan versnellen is niet de bedoeling!

 

 

2 bogen: zoek de verschillen!

Net zoals een punt 2 verschillende dingen kan betekenen in de muziek, kan een boog dat ook. Alleen ligt de betekenis van de 2 verschillende bogen wat dichter bij elkaar dan bij de punten. De ene boog heet een frasering boog (ook wel Legato), de andere een overbindingsboog.

 

 

De frazeringsboog

Een boog is een frazeringsboog als deze boven of onder meerdere noten van verschillende toonhoogte staat, zoals in het voorbeeld hieronder.

Zo’n frazeringsboog geeft de muzikale zinnen aan en de noten die bij de boog horen, moet je vloeiend aan elkaar spelen. Er mogen dus geen “gaten” vallen tussen de noten die onder een boog staan. We noemen dat ook wel gebonden of Legato spelen. Tussen de 2 bogen in moet je juist wel een soort korte adempauze nemen. Dit doe je door de laatste noot onder de boog ietsje korter te maken, want je moet wel weer op tijd de volgende noot spelen.

 

 

De overbindingsboog

De overbindingsboog herken je doordat deze staat van de ene noot naar de volgende noot, die dezelfde toonhoogte heeft (dus op hetzelfde lijntje op de notenbalk staat). Zie het voorbeeld hieronder.

De eerste boog is een frazeringsboog; de tweede en derde boog plakken de drie noten van 3 tellen aan elkaar. Het klinkt dan als 1 noot van 9 tellen.

Dit is een soort overtreffende trap van de frazeringsboog; je verbindt deze 2 noten zo goed aan elkaar dat het 1 noot wordt! Je telt dus de 2 notenwaarden bij elkaar op, en zo lang moet je de toets ingedrukt houden. Wanneer je een overbindingsboog ziet staan van een noot van 2 tellen naar een noot van 3 tellen, wordt het dus een noot van 5 tellen. Je ziet dit soort overbindingsbogen vaak als een noot langer duurt dan het aantal tellen dat in de maat past. Zoals ook het geval is in het voorbeeld hier boven.

Let wel op: Je blijft altijd in een 4 kwartsmaat tot 4 tellen, in een 3 kwartsmaat tot 3, enz. Ook als de noot in de volgende maat verder gaat. In het voorbeeld hierboven tel je dus 3 keer tot 3, en niet tot 9!

 

 

Kort op een rij

Dus:
Een punt onder of boven een noot betekent kort spelen (staccato)
Een punt naast een noot: de helft komt erbij
Een boog onder of boven meerdere noten van verschillende toonhoogte: gebonden spelen (Legato)
Een boog naar de volgende noot van dezelfde toonhoogte: de noten worden bij elkaar opgeteld.

Eigenlijk is het niet zo heel ingewikkeld toch? Je moet het alleen even weten!

Veel studeerplezier!


Anita
Anita
Ik ben Anita Delfos en ik leer muziekliefhebbers vanaf 5 jaar piano, keyboard en dwarsfluit spelen zodat ook zij net zo van het zelf muziek maken kunnen genieten als ik dat al jaren doe!